Шинжлэх ухааны академийн Археологийн хүрээлэн болон Америкийн Мичиганы их сургуулийн хамтарсан судалгааны баг Хөвсгөл аймгийн Арбулаг сумын “Гол мод” хэмээх газарт 2026 оны 5 дугаар сарын 12–25-ны өдрүүдэд археологийн малтлага, судалгааны ажил хийж, Монголын эзэнт гүрний үед холбогдох долоон булшийг малтан судаллаа. Судалгааны багийг Шинжлэх ухааны академийн Археологийн хүрээлэнгийн доктор Ж.Баярсайхан ахалж, Америкийн Мичиганы их сургуулийн судлаач доктор Браян Миллер хамтран ажилласан байна.

Дээрх булшнуудыг малтах явцад эмээлийн бүүрэг, дөрөө, амгай зэрэг морины иж бүрэн тоноглол, төмөр зэв, саадгын тоноглол зэрэг морин цэргийн хэрэглэлүүд илэрчээ. Мөн өрөмтэй шаазан ваар, шаар ваар болон төрөл бүрийн чимэглэлүүд олдсон байна. Эдгээр олдворуудын зарим нь, тэр дундаа морины иж бүрэн тоноглол нь өмнө нь Монголын нутаг дэвсгэрээс бүрэн бүтнээрээ илэрч байгаагүй бөгөөд Монголын эзэнт гүрний үеийн нийгэм, соёл, ахуйг судлахад ач холбогдолтойг судлаачид тэмдэглэв.

Одоогоор илэрсэн олдворуудыг бүртгэн баримтжуулах, сэргээн засварлах, нарийвчилсан шинжилгээ хийх ажлууд үргэлжилж байгаа бөгөөд судалгааны үр дүнг олон нийтэд үе шаттайгаар танилцуулах юм байна.

Эх сурвалж: Хөвсгөл аймгийн Засаг даргийн Тамгын газар